Korça ka shumë arsye për t’u krenuar me historinë e saj, por një nga emrat që zë një vend të veçantë në kujtesën e qytetit është padyshim Themistokli Gërmenji. Një atdhetar, luftëtar dhe figurë historike, i cili nuk u mjaftua vetëm me fjalë për Shqipërinë, por punoi dhe sakrifikoi për të ardhmen e saj.
I lindur në vitin 1871, Themistokli Gërmenji u bë një nga protagonistët kryesorë të një prej ngjarjeve më të rëndësishme të historisë së qytetit: krijimit të Krahinës Autonome të Korçës, më 10 dhjetor 1916.
Në një periudhë të trazuar të Luftës së Parë Botërore, kur territoret shqiptare ishin të përfshira në rivalitetet e fuqive të mëdha dhe fati i vendit ishte i pasigurt, Gërmenji luajti një rol vendimtar në negociatat dhe organizimin që çuan në krijimin e kësaj krahine autonome.
Nën drejtimin e tij dhe me mbështetjen e përfaqësuesve shqiptarë, Korça arriti të krijonte një administratë vendore, me këshillin e saj, gjykatat, policinë dhe strukturat e veta qeverisëse.
Flamuri shqiptar u ngrit dhe gjuha shqipe zuri vendin që meritonte në jetën publike dhe institucionale.
Kjo ishte një ngjarje me rëndësi të jashtëzakonshme jo vetëm për Korçën, por edhe për historinë e shtetformimit shqiptar. Krahinës Autonome të Korçës iu dha mundësia të vetëadministrohej në rrethana të jashtëzakonshme, duke dëshmuar se shqiptarët ishin të aftë të organizonin jetën e tyre politike dhe institucionale.
Për këtë arsye, 10 dhjetori 1916 mbetet një datë e shënuar në historinë e qytetit. Dhe në qendër të kësaj ngjarjeje qëndron emri i Themistokli Gërmenjit.
Por fati i tij ishte tragjik.
Më 9 nëntor 1917, në Selanik, pas një gjyqi ushtarak francez, ai u pushkatua. U largua nga jeta vetëm 46 vjeç, larg Korçës që aq shumë kishte dashur dhe për të cilën kishte luftuar.
Sot, Korça ka një detyrim historik të mos e kujtojë Themistokli Gërmenjin vetëm si një figurë të së kaluarës, por si një nga njerëzit që i dhanë qytetit një vend të veçantë në historinë kombëtare. Themistokli Gërmenji nuk ishte thjesht një bir i Korçës. Ai ishte njeriu që u bë pjesë e historisë së saj, duke i dhënë qytetit një nga momentet më të rëndësishme të identitetit dhe vetëqeverisjes shqiptare.
