Qytete të bukura, por pa jetë: Plasin komentet Shkodra mbahet nga liqeni, Korça nga kujtimet: Po rinia ku është?

Korça, dikur një nga qytetet më të bukura dhe më të gjalla të Shqipërisë, sot po përballet me një realitet që nuk mund të fshihet pas fasadave të bukura, lokaleve të restauruara dhe rrugëve me kalldrëm. Qyteti mund të duket bukur për vizitorët, por pyetja është: sa jetë ka brenda tij?

E njëjta gjë po ndodh edhe me Shkodrën.

Një qytet me histori, kulturë dhe identitet të jashtëzakonshëm, që rrezikon të humbasë dalëngadalë atë që e ka bërë të veçantë. Shkodrën e mbajnë ende gjallë liqeni, afërsia me detin, bukuritë natyrore dhe turistët që kalojnë për ta vizituar. Por turizmi, sado i rëndësishëm të jetë, nuk mund të zëvendësojë jetën e një qyteti.

Turistët vijnë, bëjnë disa fotografi, konsumojnë diçka dhe largohen. Por kush mbetet për ta mbajtur qytetin gjallë?

Rinia po largohet.

Të rinjtë kërkojnë punë, paga dinjitoze, mundësi për të ndërtuar karrierën dhe një të ardhme që nuk i detyron të zgjedhin mes mbijetesës dhe ëndrrave të tyre.Shumë prej tyre nuk e shohin më qytetin e lindjes si vendin ku mund të ndërtojnë jetën. Dhe kur ikën rinia, nuk humbet vetëm popullsia. Humbin energjia, idetë, bizneset e reja, familjet e reja dhe shpresa për të nesërmen.

Në shumë lagje, jeta duket sikur është ngadalësuar.

Të moshuarit mbeten, ndërsa fëmijët dhe nipërit e tyre ndërtojnë jetën diku tjetër, shpesh jashtë Shqipërisë. Shtëpitë mbyllen, dyqanet e vogla e kanë gjithnjë e më të vështirë të mbijetojnë dhe rrugët që dikur gumëzhinin nga zërat e të rinjve humbasin gjallërinë.

Dhe këtu qëndron problemi i vërtetë: nuk mund ta quajmë zhvillim një qytet që zbukurohet për vizitorët, ndërsa banorët e tij largohen për të gjetur një të ardhme.

Nuk është turizmi problemi.

Përkundrazi, ai mund të jetë një mundësi e madhe për Korçën dhe Shkodrën. Problemi lind kur turizmi mbetet pothuajse e vetmja gjë me të cilën mburremi, ndërsa mungojnë investimet që krijojnë vende pune të qëndrueshme, mbështetja për bizneset vendase dhe mundësitë që të rinjtë të jetojnë me dinjitet në qytetet e tyre.

Një qytet nuk matet vetëm me numrin e turistëve që presin hotelet, me restorantet plot në fundjavë apo me fotografitë që qarkullojnë në rrjetet sociale. Ai matet me numrin e të rinjve që zgjedhin të qëndrojnë, me familjet që ndërtojnë të ardhmen aty, me shkollat që kanë nxënës dhe me rrugët që kanë jetë edhe pasi turistët janë larguar.

Korça dhe Shkodra nuk janë thjesht emra në hartë. Janë pjesë e kujtesës dhe identitetit shqiptar. Por historia dhe krenaria nuk mjaftojnë për t’i shpëtuar nga zbrazja dhe plakja demografike.

Nëse duam që këto qytete të kenë të ardhme, duhet të krijojmë kushte që rinia të mos largohet nga detyrimi, por të ketë mundësinë të qëndrojë nga dëshira.

Sepse në fund, një qytet nuk vdes kur mbyllet një hotel apo kur largohet turisti i fundit. Ai fillon të shuhet kur të rinjtë nuk shohin më arsye për të jetuar aty.

Dhe pyetja që duhet t’i bëjmë vetes nuk është sa turistë po vijnë në Korçë e Shkodër, por sa të rinj po mbeten. Sepse pa rini, pa jetë dhe pa të ardhme, edhe qytetet më të bukura rrezikojnë të kthehen në kartolina të bukura të një realiteti të trishtë.

Leave a Reply

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.