KORÇË – Si është e mundur që shumë qytetarë të shkojnë në Kostur të Greqisë apo në Ohër të Maqedonisë së Veriut për të blerë ushqime dhe produkte të përditshme, sepse besojnë se atje i gjejnë më lirë, ndërsa në vendin e tyre përballen me çmime që rëndojnë çdo ditë e më shumë buxhetin familjar?

Kjo është pyetja që duhet të shtrohet hapur në Korçë dhe në të gjithë Shqipërinë.

Familjet shqiptare përballen me shpenzime të larta për ushqimet, energjinë dhe karburantin. Për shumë prej tyre, paga nuk mjafton deri në fund të muajit. Ndërkohë, çdo blerje e domosdoshme kthehet në një llogari të vështirë: çfarë të blejnë, çfarë të lënë dhe nga çfarë të heqin dorë.

Një raportim i Faktoje i publikuar në shtator 2024 dokumentoi raste familjesh shqiptare që udhëtonin drejt Kosturit për blerje, duke pretenduar se shumë produkte ushqimore dhe të higjienës kushtonin më pak se në Shqipëri. Në të njëjtin raportim, një studim i ekonomistit Ilir Ciko evidentonte diferenca të konsiderueshme çmimesh për produkte të njëjta në tregjet shqiptare dhe ato të Bashkimit Evropian.

Këto të dhëna ngrenë një çështje që nuk mund të shpërfillet: a po përfitojnë konsumatorët shqiptarë nga konkurrenca e lirë, apo po paguajnë më shumë seç duhet për produktet bazë?

Kur tregu dominohet nga pak kompani, kush mbron konsumatorin?

Problemi nuk është thjesht çmimi i një produkti. Është mënyra se si funksionon tregu, sa alternativa kanë qytetarët dhe nëse institucionet kontrollojnë me efektivitet praktikat e biznesit.

Ajo që qytetarët kanë të drejtë të kërkojnë është transparencë, konkurrencë e ndershme dhe hetim i çdo rasti kur ka dyshime të arsyeshme për abuzim me pozitën dominuese apo marrëveshje të ndaluara mes operatorëve.

Karburanti: çdo lek më shumë rëndon familjet

Në Korçë, çmimi i karburantit është një tjetër shqetësim për drejtuesit e automjeteve, punonjësit që udhëtojnë çdo ditë dhe bizneset e vogla. Kur shpenzimet për transportin rriten, ndikimi mund të ndihet edhe te çmimet e mallrave dhe shërbimeve.

Më 13 tetor 2026, autoritetet shqiptare njoftuan kufij të përkohshëm maksimalë të shitjes me pakicë prej 219 lekësh për litër naftë dhe 196 lekësh për litër benzinë, në fuqi nga ora 14:00 e asaj dite. Këta kufij mund të ndryshojnë me vendimet e mëvonshme, ndaj çmimet aktuale duhen verifikuar.

Qytetarët meritojnë të dinë se si formohen çmimet, çfarë ndikimi kanë taksat dhe kostot e importit dhe nëse ekziston konkurrencë e mjaftueshme mes operatorëve.

Bojkoti paqësor është një mesazh ekonomik

Nëse konsumatorët konstatojnë se një biznes i caktuar ka çmime dukshëm më të larta se konkurrentët për produkte të krahasueshme, ata mund të zgjedhin alternativa të tjera, të krahasojnë faturat dhe të kërkojnë shpjegime publike.

Një bojkot paqësor, i bazuar në fakte dhe i organizuar në mënyrë qytetare, mund të jetë një mënyrë për të ushtruar presion ndaj bizneseve që nuk dëgjojnë shqetësimet e klientëve.

Por bojkotimi duhet të bazohet te praktikat konkrete të biznesit dhe te çmimet e verifikuara, jo te etiketime të pambështetura ndaj individëve apo kompanive. Një kompani e madhe nuk është automatikisht oligark dhe një çmim i lartë, më vete, nuk provon shkelje ligjore.

Mesazhi për bizneset dhe institucionet

Qytetarët nuk kërkojnë privilegje. Kërkojnë mundësi për të jetuar me dinjitet, për të blerë ushqimet e nevojshme dhe për të përballuar shpenzimet e përditshme pa u detyruar të llogarisin çdo qindarkë.

Bizneset duhet të konkurrojnë me çmime, cilësi dhe shërbim. Institucionet duhet të hetojnë dyshimet për abuzime dhe të publikojnë rezultatet e kontrolleve. Ndërsa konsumatorët mund të reagojnë duke krahasuar çmimet, duke raportuar shkeljet dhe duke zgjedhur tregtarët që ofrojnë vlerën më të mirë.

Nëse çmimet janë të padrejta, përgjigjja duhet të jetë qytetare, e organizuar dhe paqësore. Paratë e konsumatorit janë fuqi ekonomike. Ato nuk duhen shpenzuar verbërisht, por me vetëdije.

Korça meriton çmime konkurruese. Shqipëria meriton një treg ku konsumatori respektohet dhe ku askush nuk është aq i fuqishëm sa të jetë mbi ligjin.